مشغول به ذكرند . و لهذا حضرت امام عليه السّلام عمل چهارم را از براى حفظ از وسوسهء « ابليس » ، كثرت ذكر فرموده ، تا آنكه جميع اوقات مؤمن سالك ، معمور باشد به ذكر الهى ، و « ابليس » نتواند وقتى به وسوسه ، رخنه در قلب او نمايد . و ذكر ، باعث تنوير قلب است از ظلمات غفلت و وساوس « ابليس » ، و موجب سيران و طيران اوست در مراتب عاليهء انسانيّه ؛ چنان‌كه در « منهج اوّل » در « باب ذكر » گذشت . و بالجمله ، اعمال اربعهء مذكوره كه دوام مراقبه ، و استقامت در خدمت و طاعت ، و هيبت از اطّلاع حقّ تعالى بر باطن ، و كثرت ذكر باشد ، دستور العملى است كه حضرت امام ص از براى تربيت سلّاك و طلّاب الهى بيان فرموده كه از براى تزكيهء نفس و تصفيهء قلب و تكميل باطن و ظاهر ، بهتر از اين اعمال نيست . و مدار اعمال باطنيّه و ظاهريّهء اهل معرفت و اهل اللّه در سلوك طريق الى اللّه ، بر اعمال اربعهء مذكوره است ؛ و اقلّ فوائد آنها حفظ از وساوس « ابليس » است : قدر اين دستور العمل را بدان كه اكسير احمر است . امّا كيفيّت و طريقهء اعمال اربعهء مسطوره را مىبايد از علماء اسرار كه اهل معرفت و اهل الله‌اند دريافت نمود و به عمل آورد ؛ زيرا كه علم به اسرار و خصوصيّات به آنها علم طريقت است ، و يافت نمىشود مگر در نزد اهل آن ، و اهلش عزيزالوجودند ، كه : « المؤمن اعزّ من الكبريت الاحمر » « 78 » . بعد مىفرمايد : امّا آن كسى كه مهمل مىگذارد اوقات خود را ، از اعمال اربعهء مذكوره فارغ است ، پس او صيد « شيطان » است ؛ زيرا كه هنوز داخل در حزب حقّ تعالى نشده ، و « شيطان » به وسوسه ، او را مشغول به هوا و هوس

--> ( 78 ) - به منهج حاضر ، صفحهء 35 سطر 2 رجوع شود .